بازداشت هاي خودسرانه، رويه‌اي قضايي شده

چهارشنبه ۱۹ تير ۱٣٨۷ - ۹ ژوئيه ۲۰۰٨

روز-‏‏نادر کرمي : ‏"كميته پي‌گيري بازداشت‌هاي خودسرانه" که متشکل از نمايندگان احزاب سياسي و تشکل هاي مدني همچون ‏نهضت آزادي ايران، جبهه ملي، سازمان دانش آموختگان ايران، کانون مدافعان حقوق بشر، شوراي ملي مذهبي ‏ها، دفتر تحکيم وحدت و... است در آستانه اولين سالگرد آغاز به کارخود، با انتشار سيزدهمين اطلاعيه ، آخرين ‏آمار و اطلاعات بازداشت شدگان هفته هاي اخير رامنتشر كرد.‏

اين کميته که همزمان با بازداشت تعداد گسترده اي از فعالان دانشجويي در سالروز 18 تير سال گذشته به منظور ‏هماهنگي جهت تلاش براي آزادي اين افراد بنيان گذاشته شد از آن زمان تاکنون به دليل کثرت موارد بازداشت ‏فعالان سياسي و اجتماعي به کار خود ادامه داده و به نهادي دائمي در جهت دفاع از حقوق شهروندان تبديل شده ‏است. ‏

اين کميته با تاکيد بر تلاش براي آزادي هرچه سريعتر فعالان سياسي و اجتماعي بارها اعلام کرده "بازداشت ‏خودسرانه" رامصداق تمامي بازداشت هايي مي داند که شهروندان برخلاف حقوق قانوني شان و بدون نظارت ‏کامل يک مرجع قضايي صالح و مستقل به بازداشتگاه منتقل مي شوند. ‏

در اطلاعيه جديد اين کميته با اشاره به وضعيت مبهم بازداشت شدگان تجمعات اخير در تهران و مشهد و نيز ابهام ‏در وضعيت دختر دانشجوي دانشگاه زنجان بر "ضرورت رفع ابهام از بازداشت‌هاي اخير" تاکيد شده است. ‏

در اين اطلاعيه آمده است: "در زمانيكه تعدي‌ها به حقوق شهروندي از سوي برخي از مسؤولان امور در ‏دستگاه‌هايي كه بايد حافظان اخلاق در جامعه باشند بر مردم روا داده مي‌شود، قوه قضاييه كه آخرين ملجاء قانوني ‏است، گويا وظيفه ذاتي‌اش را به كنار نهاده است. آنچه در دانشگاه زنجان گذشت، نمونه بارزي بود از فدا شدن ‏عدالت بر پاي مصلحتي ناميمون. پرده از راز مگوي مديري برافتاد و عاقبت كار آن كس كه به بازداشتگاه روانه ‏شد همان دختري بود كه دست تظلم دراز كرده بود و خود را در مظان اتهام قرار مي‌داد تا بلكه چشمان فرشته ‏عدالت حافظ و ضامن‌اش باشد. بازداشت هاي خارج از روال قانوني در اين روزها ديگر به رويه‌اي قضايي بدل ‏شده است و خود به قانوني سترگ و نانوشته و عرفي بدل شده كه مسؤولين قضا در بخشنامه‌هاي محرمانه به ‏قاضيان و ضابطان فرستاده‌اند و از رسانه ها مخفي نگاه داشته‌اند، وگرنه نمي‌توان اين حركت‌هاي هماهنگ را به ‏خودسري برخي عوامل منسوب كرد. در هر اعتراض اجتماعي و هر زمزمه صنفي دست‌هايي را مي‌توان ديد كه ‏به سادگي و برخلاف قوانين موضوعه و بي‌پروا از قانون اساسي به كار مي‌افتد و اينگونه مي‌شود كه به ناگاه در ‏تجمعي كه دانشجويان براي احقاق حقوق صنفي‌شان برگزار كرده‌اند، عده‌اي به بازداشتگاه مي‌روند ويا در اجتماع ‏هواداران نام و اعتبار خليج فارس و معترضان به اظهارات برخي دولت‌هاي عربي باز عده‌اي روانه بازداشتگاه ‏مي‌شوند و اينگونه است، زناني كه كه نشست محدودشان براي احقاق حقوق‌شان لغو شده است، بازداشت مي‌شوند. ‏جالب اينكه نه معلوم است كه اينها كجا رفته‌اند و نه كسي خبري به خانواده‌ها مي‌دهد تا بلكه با مدد وكيل و ماده ‏قانوني به دنبال عدالت بيفتند. روال بازداشت‌هاي غير قانوني چنان گرم است كه مسؤولان قضايي حتي تذكري به ‏ضابطان نمي‌دهند و اصراري بر رعايت حقوق بازداشت شدگان ندارند".‏

کميته پي‌گيري "بازداشت‌هاي خودسرانه" در ادامه اين اطلاعيه برخي از موارد نقض حقوق بشر و بازداشت هاي ‏خودسرانه را اين چنين تشريح مي کند: ‏

‏1- بازداشت دختر دانشجوي دانشگاه زنجان كه به گفته دادستان زنجان "فقط چند روزي در اختيار دادسرا بوده و ‏حتي سعي شده طي اين چند روز به زندان فرستاده نشود." ‏

‏2- بازداشت حدود 9 نفر از فعالان امور زنان و روزنامه‌نگاران و وب‌نگاران در پنج‌شنبه 23 خردادماه مقابل يك ‏گالري هنري كه بامداد جمعه 24 خردادماه آزاد شدند. آيدا سعادت (روزنامه‌نگار)، ناهيد ميرحاج (فعال امور ‏زنان)، نسرين ستوده (وكيل دادگستري)، ژيلا بني‌يعقوب (روزنامه‌نگار)، جلوه جواهري (وب‌نگار و دانشجوي ‏فوق‌ليسانس جامعه‌شناسي)، سارا لقمانيان (مددكار اجتماعي)، فريده غائب (روزنامه‌نگار)، عاليه مطلب‌زاده ‏‏(عكاس و گزارشگر) و نفيسه آزاد (وب‌نگار و دانشجوي فوق‌ليسانس جامعه‌شناسي) بازداشت شدگان پنج‌شنبه ‏بودند. در جريان اين اتفاق كيوان صميمي بهبهاني، فعال حقوق بشر نيز كه در صدد توجيه حضور زنان در اين ‏محل بود پس از برخورد توهين آميز و مورد ضرب و شتم قرار گرفتن براي مدت كوتاهي بازداشت شد.‏

‏3- ابهام در بازداشت ناهيد كلهر دختر دانشجوي 21 ساله و عدم اطلاع رساني در اين خصوص ‏

‏4- بازداشت عباس پاليزدار پس از ايراد سخنراني او در همدان كه در آن برخي از روحانيون برجسته را به سوء ‏استفاده از موقعيت خود متهم كرد و پس از آن بازداشت 11 نفر ديگر در ارتباط با پرونده پاليزدار.‏

‏5- بازداشت حسين سعيدي معلم، ايمان رضايي عضو انجمن شعر جوانان آمل، حسن سرداري فعال فرهنگي ‏كرمانشاه، علي كريمي از دراويش سلسله نعمت اللهي گناباد در قم، امير علي لباف مأذن نماز سلسله نعمت اللهي ‏در قم، غلامرضا غلامحسيني عضو سنديكاي كارگران شركت واحد تهران، صديق مينايي روزنامه‌نگار در ‏سنندج، شورش طهماسبي از فعالان مدني سنندج، عسگر اكبرزاده فعال دانشجويي، مهدي خدايي فعال دانشجويي ‏دانشگاه آزاد، سجاد رجبي و محمد ميزبان دو دانشجوي دانشگاه آزاد واحد مشهد، سلمان سيما دانشجوي دانشگاه ‏آزاد، مجيد اسدي دانشجوي دانشگاه علامه طباطبايي، محمد زراعتي، توحيد حق شناس و فرزاد حسن زاده از ‏دانشجويان دانشگاه فردوسي مشهد، حسين حسيني دبير سابق انجمن اسلامي آموزشكده رازي اردبيل در نقده، جمال ‏الدين رحماني و راشد عبداللهي دو دانشجوي دانشگاه شهرضاي اصفهان، هود يازرلو دانشجوي دانشگاه معصومين ‏قم، امير رضا اردلان دانشجوي كرد در اصفهان، همچنين علي قلي زاده عضو انجمن اسلامي دانشگاه شاهرود، ‏علي صابري عضو انجمن اسلامي دانشگاه اميرکبير، رضا عرب دبير انجمن اسلامي دانشگاه مازندران، مهدي ‏قدسي و اشکان آرشيان عضو انجمن اسلامي دانشگاه فردوسي مشهد. لازم به توضيح است كه برخي از نامبردگان ‏با تأمين قرارهاي صادره بطور موقت آزاد شده‌اند‎.‎

‏6- وخامت وضعيت جسماني برخي زندانيان سياسي وعقيدتي از جمله عمادالدين باقي، محمد صديق كبودوند، ‏منصور اسانلو و آيت الله كاظمي بروجردي.‏

‏7- صدورحكم يك سال حبس تعزيري براي جلال جلالي زاده نماينده دوره ششم مجلس شوراي اسلامي، هشت ‏سال زندان براي سعيد متين پور، يك سال حبس تعزيري براي صالح كامراني وكيل دادگستري، يك سال حبس كه ‏به مدت پنچ سال به حالت تعليق در خواهد آمد براي عبدالله عباسي جوان، محمد علي حيدري، جليل غني‌لو، ‏عليرضا متين‌پور، يعقوب سالكي‌نيا، مير قاسم سيدين زاده، بهروز صفري و ليلا حيدري از فعالان زنجان، پنج ‏سال زندان در تبعيد براي هانا عبدي، سه سال حبس تعليق براي يونس ميرحسيني دانشجوي حقوق دانشگاه شيراز، ‏شش ماه حبس تعزيري براي مهدي محمودي دبير اسبق انجمن اسلامي و سيد باقر سجادي دبير سابق انجمن علمي ‏دانشكده اقتصاد و عضو شوراي عمومي انجمن اسلامي سيستان و بلوچستان، 18 ماه زندان براي فاطمه گفتاري ‏مادر دانشجوي زنداني ياسر گلي، 11 سال زندان براي محمد صديق كبودوند روزنامه نگار و فعال حقوق بشر، ‏شش ماه حبس براي محمدرضا عوض پور دانش آموز و چهار ماه حبس براي محمد جراحي فعال كارگري.‏

‏8- ‏‎ ‎بي‌اطلاعي از وضعيت تعدادي از بازداشت‌شدگان در جريان چند تجمع در حوالي پارك‌هاي ملت در تهران و ‏مشهد و پارك لاله در تهران كه مقام هاي قضايي در خصوص تجمع پارك ملت در تهران از بازداشت 200 نفر ‏خبر داده‌اند. بازداشت محبوبه كرمي، ويدا دهقانيان و اكبر فهيمي كه از مسير خيابان پارك ملت در حال عبور بوده ‏اند بر نگراني‌ها مي‌افزايد. ‏

‏9- تأييد حكم 8 ماه حبس براي عابد توانچه فعال دانشجويي ‏

‏10- ندادن مرخصي و عدم اعطاي آزادي مشروط به زندانيان سياسي و عقيدتي كه بيش از نيمي از دوران ‏محكوميت خود را طي كرده‌اند، علي رغم درخواستي كه ارائه داده‌اند‎.‎

‏11- نگراني در خصوص وضعيت پرونده روناك صفارزاده، حبيب الله لطيفي و ميثاق يزدان پناه."‏

اين كميته‌ در پايان اطلاعيه خود ضمن يادآوري مواردي كه در 12 اطلاعيه قبلي به استحضار ملت ايران رسانده ‏است بر رعايت حقوق همه شهروندان بر اساس موازين حقوق بشر و اصول قانون اساسي ايران براي همه ‏بازداشت‌شدگان تأكيد كرده و خواستار رفع ابهام از بازداشت‌هاي صورت گرفته در روزهاي اخير شده است. ‏

خواسته اين كميته "جلوگيري از بازداشت‌هاي غير قانوني توسط مسؤولان قضايي و تذكر به ضابطان بر لزوم ‏رعايت حقوق بازداشت شدگان براي ممانعت از بازداشت هاي خارج از روال قانوني وتبديل شدن اين موضوع به ‏رويه‌اي قضايي است."‏

گفتني است آخرين اطلاعي‎ ‎كميته پي‌گيري بازداشت‌هاي خودسرانه که روز گذشته منتشر شد، خطاب به رياست ‏قوه قضاييه، رييس كل دادگستري استان تهران، رييس كل دادگستري استان كردستان، ستاد حقوق بشر قوه قضاييه، ‏هيات نظارت بر حفظ حقوق شهروندي، رياست ديوانعالي كل كشور، دادستان كل كشور و برخي کميسيون هاي ‏مجلس شوراي اسلامي منتشر شده است. ‏