گزارش انجمن حقوقی آذیاسا از همایش«احترام به تكثر انديشه‌ها در گستره ملي و جهاني»در تبریز

يکشنبه ۲۲ آذر ۱٣٨٨ - ۱٣ دسامبر ۲۰۰۹

آذیاسا: به گزارش خبرنگار انجمن حقوقی آذیاسا، روز پنجشنبه ۱۹ آذر ۸۸ همایش "احترام به تكثر انديشه‌ها در گستره ملي و جهاني" با حضور وكلاي دادگستري، قضات و كارشناسان حقوقي و نيز با شركت جمعي از دانشجويان رشته حقوق و علوم سياسي در تالار اجتماعات كانون وكلاي دادگستري استان آذربايجان شرقي (تبریز) برگزار گردید.

این همایش به مناسبت روز جهانی حقوق بشر توسط دفتر منطقه ۷ كميسيون حقوق بشر ‌اسلامي و با همکاری تشکل هایی همچون کانون وکلای آذربایجان شرقی صورت گرفت.

وحيد كاظم‌زاده (دبير منطقه هفت كميسيون حقوق بشر اسلامي) در گفتگو با خبرگزاریهای مختلف، قبل از برگزاری همایش، هدف از برگزاری این همایش را چنین بیان کرده بود: " امسال از سوي سازمان ملل متحد شعار «پذيرش تكثر و خاتمه دادن به تبعيض‌ها» براي روز جهاني حقوق بشر تعيين شده است، كميسيون حقوق بشر اسلامي ايران نيز با تاكيد بر آن، شعار «مسئوليت دولت‌هاي اسلامي براي رفع تبعيض‌هاي ناروا و تقويت تنوع و تكثر انديشه‌ها در گستره ملي و جهاني» را در دستور كار فعاليت‌ها و برنامه‌هاي خويش قرار داده است".

طبق تبلیغاتی که نسبت به این همایش صورت گرفته شده بود موضوع همایش مذکور ، بررسي تحقق اصول دوم، سوم، يازدهم تا پانزدهم، نوزدهم تا چهل و يكم و اصل پنجاه و ششم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران ذکر گردیده بود و اهداف و محورهای این همایش و محورهاي عمده سخنرانان اين همايش چنین بیان شده بود: "مسئوليت دولت‌هاي اسلامي براي رفع تبعيض‌هاي ناروا و تقويت تنوع و تكثر انديشه‌ها در گستره ملي و جهاني، نقش دولت‌هاي اسلامي در پذيرش تفاوت‌ها براي توسعه و تحكيم برادري اسلامي، تأثير ايجاد زمينه‌هاي مساعد براي ابراز آزادانه عقايد در محو استبداد و انحصارطلبي (اصل سوم قانون اساسي)، آثار پذيرش و احترام به تنوع قومي در تحكيم وحدت ملي و تكثر بر پايه عقلانيت حق‌مدار "

در این همایش اشخاص زیر به ایراد سخنرانی پرداختند: دکتر رضا اسلامي، عضو هيئت علمي دانشكده حقوق دانشگاه شهيد بهشتي (نخستين و تنها دارنده دكتراي حقوق بشر در ايران)، حجت‌الاسلام مالك اژدر شريفي، رئيس كل دادگستري استان آذربايجان شرقي، يحيي ميرزامحمدي، دادستان عمومي و انقلاب تبريز، دکتر حسن فرهودي‌نيا، استاد حقوق دانشگاه تبريز و رئيس كانون وكلاي دادگستري استان آذربايجان شرقي و دکتر عزيز جوان‌پور، رئيس دانشگاه واحد علوم و تحقيقات آذربايجان شرقي.

اولین شخصی که به ایراد سخنرانی پرداخت آقای دکتر فرهودی نیا بود. وی که از مسئولین کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای آذربایجان شرقی می باشد با استناد قرار دادن آیات مختلف قرآن و فرازهای مختلف نهج البلاغه، سعی در ارائه دیدگاههای اسلامی راجع به مقوله حقوق بشر را داشت. مباحثی که آقای دکتر فرهودی نیا بیان کردند می توان گفت تا حدودی محافظه کارانه بود و وی با دقت در سخنان خویش سعی داشت تا خط قرمزهای مربوطه را رعایت کند!

دومین سخنران، حجت‌الاسلام مالك اژدر شريفي، رئيس كل دادگستري استان آذربايجان شرقي بود. وی در همان اول با خنده ای بر لب اعلام داشت "از یادم رفت که یادداشت های مربوط به سخنرانی ام را حول محور تکثر اندیشه ها با خود به همایش بیاورم"!! لذا در ۳۰ دقیقه ای که به وی اختصاص داده شده بود نسبت به نقض حقوق بشر در یمن، فلسطین و پاکستان پرداخت و به چگونگی فراگیری علوم حوزوی خویش در عراق پرداخت!

بعد از سخنرانی وی نوبت به تقدیر از رسانه های فعال در زمینه حقوق بشر رسید. قبل از تقدیم الواح، شخصی با عنوان آقای دهقان نژاد (فعال در کمیسیون حقوق بشر اسلامی و صدا وسیمای آذربایجان شرقی) نمونه ای از فعالیتهای خود و همکارانش را در زمینه نشان دادن نقض حقوق بشر در آذربایجان نشان داد. این فیلم ۳ دقیقه ای بنا به گفته وی دهشتناک ترین مورد نقض حقوق بشر بود که مربوط می شد به ضرب و شتم کودک یک ساله ای توسط مادر معتادش!!

بنا به اذعان برخی از حاضرین، درست است که این مورد نیز از مواد نقض حقوق کودک می باشد ولی فعالین مذکور زحمتی به خود نداده بودند که در خصوص موارد دیگر نقض حقوق بشر در آذربایجان، همچون دستگیری های بی مورد، شکنجه و صدور احکام غیرقانونی در خصوص فعالین هویت طلب آذربایجان گزارشاتی تهیه کنند.

بعد از نمایش فیلم مذکور، از رسانه های حقوق بشری استان همچون نمایندگی خبرگزاری های ایرنا و فارس در آذربایجان و روزنامه مهد آزادی تجلیل گردید!! این در حالی است که رسانه های مذکور تا بحال هیچ خبری در خصوص نقض حقوق بشر در آذربایجان منتشر نکرده اند و تا توانسته اند به سانسور خبری پرداخته اند.

بعد از تقدیم لوح های تقدیر نوبت به سخنرانی دکتر رضا اسلامي، عضو هيئت علمي دانشكده حقوق دانشگاه شهيد بهشتي (نخستين و تنها دارنده دكتراي حقوق بشر در ايران) رسید. موضوع سخنرانی وی "مسئولیت دولت های اسلامی برای رفع تبعیض های ناروا و تقویت تنوع و تکثر اندیشه ها در گستره ملی و جهانی" بود.

سخنرانی دکتر اسلامی حول محور چگونگی نظام حقوق بشر و توجه به تفاوتها و احترام به تکثر اندیشه ها بود. وی که به صورت آکادمیک بحثهای مذکور را بیان می کرد، بدون توجه به محذورات و خط قرمزهای بی مورد به ایراد سخنرانی پرداخت. با توجه به اهمیت سخنرانی دکتر اسلامی، خلاصه ای از سخنان وی بعد از اتمام این گزارش، تقدیم خوانندگان محترم می گردد.

لازم به ذکر است دکتر اسلامی در قسمتی از سخنان خویش که در خصوص احترام به تنوع قومی در ایران بود نسبت به برگزاری مراسم به زبان فارسی ایراد گرفته و بیان کرد که "چرا چنین همایشی که در آذربایجان برگزار می شود به زبان فارسی می باشد و باید به به زبان آذری (تورکی) می بود" در حین این سخنان آقای یحیی میرزا محمدی با خنده ای معنی دا گفت: "آقای دکتر به جهت اینکه شما فارس زبان هستید، برای احترام به شما این همایش به زبان فارسی برگزار شده است". که در این حال آقای دکتر اسلامی باز هم متذکر شدند که من خودم اصالتاً تورک و آذربایجانی می باشم و پدرم آذربایجانی بوده و خودم زاده و ساکن تهران می باشم و اگر بنا به زادگاه و محل سکونتم آذری (تورکی) را بلد نیستم باز هم نباید توجیهی بر فارسی بودن مراسم تلقی شود.

بعد از سخنرانی دکتر اسلامی، مجری برنامه که برنامه را به صورت فارسی به پیش می برد شروع به خواندن شعر معروف استاد شهریار با عنوان "تورکون دیلی تک سئوگیلی جانانه دیل اولماز" (زبانی همچون زبان تورکی که زبانی دوست داشتنی و جانه می باشد وجود ندارد) کرد که با تشویق پرشور حضار مواجه شد.

بعد از سخنرانی دکتر اسلامی، نوبت به سخنرانی يحيي ميرزامحمدي، دادستان عمومي و انقلاب تبريز رسید. آقای میرزا محمدی در حالی به این سخنرانی دعوت شده بود که خود شاهد انواع نقض حقوق بشر در خصوص فعالین سیاسی و فرهنگی آذربایجان در مراجع امنیتی و قضائی استان بوده و می باشد. در هر حال وی به تبع سخنان دکتر اسلامی سعی در مردمی نشان دادن خویش کرده و از حضار پرسید که سخنان خود را به تورکی بیان کنم یا فارسی، که حضار با صدای بلند گفتند که به زبان تورکی سخنرانی کنید.

وی در خصوص برخی از اصول قانون اساسی سخنرانی کرد ولی سخنرانی وی را در این خصوص می توان به نوعی روخوانی قانون عنوان کرد چرا که بحثهای عمیق و بی پرده ای را بیان نکرد.

سخنران آخر نیز آقای دکتر عزيز جوان‌پور، رئيس دانشگاه واحد علوم و تحقيقات آذربايجان شرقي بود که با توجه به تاخیری که داشت از ایراد سخنرانی امتناع ورزید.

حاشیه همایش:

در حاشیه همایش جلسه پرسش و پاسخ با حضور دکتر اسلامی، دکتر فرهودی نیا، یحیی میرزا محمدی و دکتر جوانپور صورت گرفت.

با توجه به اینکه مجری برنامه از طرف برگزارکنندگان همایش و از طرف سخنرانان اعلام کرد که حضار می توانند پرسشهای خود را بدون هیچ سانسور و واهمه ای بیان کنند، با اینحال بنا به گفته برخی از حضار عدم وجود آزادی بعد از بیان مانع از این شد که سوالات لازم در خصوص حقوق بشر و نقض آن در ایران پرسیده شود. ولی برخی از سوالاتی که مطرح شدند در اینجا ذکر می گردد:

۱- با توجه به وجود نقض گسترده حقوق بشر در آذربایجان در خصوص فعالین هویت طلب آذربایجانی، دلیل سکوت مراجع حقوق بشر ایران در خصوص بازداشت و شکنجه این فعالین چه می باشد و تدابیر لازم برای جلوگیری اقدامات خودسرانه مراجع امنیتی و قضائی استان چه می تواند باشد؟

در این خصوص دکتر اسلامی باز هم به مقوله احترام به تفاوتهای قومی اشاره کرده و بیان کردند که نباید با پیشداوریهای مختلف تفاوتهای قومی را نادیده بگیریم و فعالیت فعالین قومی در آذربایجان نیز منطبق با اصول حقوق بشر می باشد مگر اینکه تمامیت ارضی ایران نادیده گرفته شود. و ملت آذربایجان باید به تفاوتهای خود ارج بنهد و مسئولین و فعالین حقوق بشر نیز موظفند به آنها احترام بگذارند.

۲- علت دستگیریهای ۱۶ آذر ۱۳۸۸ در آذربایجان چه می باشد؟

آقای یحیی میرزا محمدی در این خصوص منکر هر گونه دستگیری (حتی یک نفر) در آذربایجان شدند و متذکر شدند اگر شخصی بازداشت شده است ، خانواده وی مستقیماً به وی مراجعه کنند.

۳- آیا به نظر شما اصل ۲۷ جزء قانون اساسی نیست؟

آقای یحیی میرزامحمدی در این خصوص تجمعات بدون مجوز را غیرقانونی و در تضاد با امنیت ملی دانستند.

۴- نگاه سرد دولت نهم و دهم (احمدی نژاد) نسبت به حقوق بشر چگونه می باشد؟

دکتر عزیز جوانپور با پاسخ به این سوال بیان داشتند که ما معتقدیم به همه ایده آلها نرسیده ایم. مثلاً در بحث توسعه زبان تورکی، هم در دولتهای قبلی و هم در دولت فعلی قدم های موثری برداشته نشده است ولی دولت فعلی نیز سعی دارد گامهایی در خصوص توسعه حقوق بشر بردارد!

۵- دلیل زدن انگ دانشجوی سیاسی برای برخی از دانشجویان به لحاظ داشتن اندیشه متفاوت و منتقد چه می باشد؟

دکتر فرهودی نیا با پاسخ به این سوال اشاره کرد که ما در یک جامعه دینی قرار داریم و مطمئناً برخی از چارچوبهای آن که مورد قبول ما نیز می باشد منطبق با اصول و موازین حقوق بشر نمی باشد همچون حقوق زنان که منطبق با حقوق بشر نیست، ولی برای دفاع در مقابل حریف باید به حربه های طرف مقابل آگاهی یابیم. در این خصوص نیز با مطالعات لازم در مباحث دینی راجع به حقوق بشر می توانیم این عدم تطابق را حل کنیم. وی بیان کرد: جاد دارد از زحمات دادیاران و داستان تبریز تشکر کنم که همواره سعی دارند موازین قانونی را رعایت کنند حالا شاید برخی محذورات باشد که برای ایشان نیز مانع تلقی شود!!

۶- وظیفه دادستانی تبریز در خصوص رعایت حقوق بشر چه می باشد؟

میرزا محمدی در این خصوص بیان کرد: "دادستانی نماینده جامعه است و وظیفه وی دفاع از حقوق مردم و حمایت از آن می باشد." وی گفت: بنده خود از حامیان حقوق شهروندی می باشم و در مواردی که نقضی مشاهده شود با آن برخورد خواهیم کرد.

۷- حقوق بشری که آمریکا و کشورهای اروپایی از آن دم می زنند چه تفاوتی با حقوق بشر ایرانی دارد؟

دکتر اسلامی با پاسخ به این سوال متذکر این موضوع شدند که در ایران بحث دین وجود دارد و اجرای شریعت همواره موجود است. لذا تفاوت دارد با حقوق بشر کشورهای دیگر و در برخی مواد تعارض نیز وجود دارد. ما تصور می کنیم حقوق بشر، نظامی مستقل است مثلاً در بحث حقوق زن و آزادیهای سیاسی هیچ منعی در نظام حقوق بشر وجود ندارد و حقوق بشر به صورت واحد می باشد و حقوق بشر اسلامی و غیراسلامی مفاهیمی بی مورد هستند.

۸- آیا در اعلامیه حقوق بشر خدا هم جایگاهی دارد و آیا بیانیه های صادره از مراجع بین المللی در خصوص نقض حقوق بشر در ایران واقعیت دارد؟

دکتر عزیز پور با بیان اینکه نظام حقوق بشر برای کرامت انسانها به وجود آمده است لذا صحبت از خدا در آنجا نشده است وی اعلام داشت: اگر دین در نظام حقوق بشر راهی داشت باید همه ادیان در آن شرکت می کردند که این هم امری است محال و همچنین نظام حقوق بشر با داشتن عقاید دینی تعارضی ندارد.

دکتر اسلامی هم صدور بیانیه ها را دارای دو جنبه دانست. یکی از آنها منافع سیاسی دولتهای نظام بین المللی می باشد و دومین جنبه نیز واقعیتهای موجود می باشد که نقض آزادیها نمونه ای از این نقض ها می باشد.

و همچنین وی با ذکر این نکته که هر کس باید در زمینه حقوق بشر خود را محدود به یک کشور نکند این وظیفه را جهانشمول داست.



بعد از اتمام مراسم نیز با حضور دکتر اسلامی جلسه پرسخ و پاسخ به مدت ۳۰ دقیقه ادامه پیدا کرد.

خلاصه ای از سخنرانی دکتر اسلامی:

اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام شهروند بودن انسانها می باشد. حقوق بشر ریشه در کرامت انسانی دارد و شان و منزلت انسانها را متذکر می شود.

حقوق مذکور حقوقی است حق مدار. برای شهروند بودن نیز باید جامعه مدنی شناخته شود.

استحقاقات فردی، حقوق بشر را در بر می گیرد.

حق حیات، حیات با کرامت و آزاد می باشد. اگر ما حق حیات با کرامتی نداشته باشیم یعنی به حق حیات ما تعرض شده است. اگر افراد از حداقل ها و استانداردهای حیات بهره مند نباشند یعنی حیات باکرامت ندارند.

در حقوق بشر منظور از آزادیهای عمومی عبارت است از همان حیات باکرامت.

حقوق بشر حقوقی است فرادینی. حقوق بشر یک نوع است، حقوق بشر اسلامی و غیراسلامی نداریم. حقوق بشر جهانشمول و واحد است.

در حکومتهای استبدادی، حاکمان سعی می کنند عموم جامعه از حقوق خود آگاه نباشند لذا در این حالت تعرض به حقوق مردم صورت می گیرد.

حقوق بشر به معنای داشتن فرهنگ برابر و یکسان نمی باشد بلکه حقوق بشر حق بر فرهنگ و زبان و... و تفاوتها را مورد قبول قرار داده و از آن حمایت می کند.

در واقع هر کس می تواند از زبان، فرهنگ و... خود بهره مند گردد. تفاوت ها نفی نشده اند بلکه این تفاوتها مورد پذیرش واقع شده اند. بحث، بحث تحمل نیست، بحث پذیرش این تفاوتهای بشری است و وجود اینها ارزش می باشد.

تکثر یا پلورالیسم، مطلوب نظام حقوق بشر می باشد. وجود تفاوتهای فکری تعارضی با نظام حقوق بشر ندارد و زیبایی جامعه مدنی به این تفاوتها می باشد. تفاوت یک ارزش حقوق بشری است.

تولرانس در حقوق بشر یعنی شناسایی و قبول تفاوتها و احترام به آنها.

در یک جامعه مسالمت آمیز عموماً از طریق گفتگو این تفاوتها به ارزش تبدیل می شود. در جوامع خودکامه این تفاوتها سرکوب می شوند. چون در این جوامع گفتگو وجود ندارد و افراد و حاکمان به پیش داوری روی می آورند و سعی در اعمال یک نظر خودکامه به تفاوتهای مذکور را دارند و در نهایت از تبعات آن می توان به تبعیض و خشونت اشاره کرد که به وجود می آیند. حاکمیتی که تبعیض و خشونت به این تفاوتها را اعمال می کند به نوعی وجود آن تفاوتها را را به رسمیت نمی شناسد. مثلاً بخواهیم در مورد یک قومی آگاهی بیابیم باید با آن قوم وارد گفتگو شویم نه اینکه پیش داوری کنیم و تبعیض و خشونت را اعمال کنیم.

یکی از تفاوتها، تفاوت اندیشه می باشد. تنوع و تکثر نظرات و اندیشه ها، همه یک ارزش می باشند. جامعه آزاد، نظرات و اندیشه های آزاد را دارد. این اندیشه های متفاوت است که جامعه را بارور می کند. دموکراسی نیز از این تفاوت اندیشه ها زاییده می شود.

در دموکراسی، حکومت اکثریت نیست بلکه هدف باید رعایت نظریات اقلیت ها باشد و باید به آنها (اقلیتها) فرصت ایراد سخنان و بارورشدن بدهیم و فرصت بیان نظرات و تضارب آرا مد نظر دموکراسی می باشد.

مثلاً در خصوص تنوع قومی اگر در کشوری اقوامی موجود باشند این وظیفه اکثریت می باشد که به حقوق آنها احترام گذاشته و به رشد آنها کمک کند.

چگونگی ارج نهادن به تفاوتها این چنین می باشد که در جامعه متفاوت، باید از تفاوتهای خود دفاع کنیم و دیگران نیز موظفند به آنها احترام بگذارند.

مثلاً به نظر من چرا در شهری به مانند تبریز چنین همایشی به صورت آذری (تورکی) برگزار نمی شود. پدر من آذربایجانی است و بنده هر چند که در تهران زاده شده ام و تورکی را بلد نیستم با این حال این دلیل نمی شود که همایش به زبان تورکی برگزار نشود. من خودم از سالهای قبل طرفدار تیم تراکتورسازی بوده و هستم چرا که تراکتورسازی تفاوت خود را در منطقه و کشور نشان داده است . چرا نباید معماری تبریز حفظ شود. بدین دلیل است که باید به تفاوتها ارج نهیم و از انها دفاع کنیم.

هر نوع تفاوت از لحاظ حقوق بشر، ارزش تلقی می شود. لذا احترام به تنوع و تکثر اندیشه ها یک نگاه حقوق بشری است.

در قوانین مختلف از جمله قانون اساسی و قوانین دیگر باید تضمینات لازم صورت گیرد و افراد از حمایتهای لازم برخوردار باشند.

رفتار کشورها ، شاخصه شناسایی حقوق بشر نیست، رفتار منفی یک کشور، نقض حقوق بشر می باشد. حقوق بشر یک واحد کل می باشد و به وسیله نرم های مختلف آن می توان به ارزیابی عملکردهای دولتها پرداخت و موارد نقض را پیگیری کرد.

روابط عمومي انجمن حقوقي آذياسا

http://www.azyasa.blogfa.com/

azyasa@gmail.com

 
Free counter and web stats Savalansei Posts Feed