العربیه: ناآرامی های آذربایجان، از اعتراض زیست محیطی تا مطالبات قومی

دبی-العربیه.نت
استان های آذربایجان شرقی و غربی ایران، در روزهای پیش شاهد اعتراض های گسترده ای بود. گزارش ها حاکی است فضای امنیتی در این دو استان برقرار شده است. شمار زیادی از معترضان و فعالان آذربایجانی در یک هفته اخیر توسط نیروهای امنیتی دستگیر شدند.
جرقه این اعتراض هاف خشک شدن دریاچه ارومیه است.
 دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین آبگیر دایمی آسیای غربی است که در شمال غرب فلات ایران قرار گرفته‌است. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی، از جالب‌ترین و نغزترین زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران به‌شمار می‌رود. در حال حاضر ۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی حیات وحش این دریاچه را تشکیل می داد.
معترضان و فعالان زیست محیطی، سوء مدیریت دولتی را به عنوان عامل اصلی خشگ شدن دریاچه ارومیه معرفی می کنند. مجلس شورای اسلامی نیز به طرحی برای انتقال آب به دریاچه رای نداد که این خود به منفجر شدن اوضاع انجامید.
اما آیا عامل این اعتراض ها تنها مساله زیست محیطی خشک شدن دریاچه ارومیه است؟
علیرضا اردبیلی فعال آذربایجانی که در سوئد به سر می برد، مطالبات انباشته و بی پاسخ قومی را به عنوان عامل اصلی اعتراض ها معرفی می کند و خشک شدن دریاچه ارومیه را یک جرقه برای شعله ور شدن آن می داند.
او با تاکید بر این که مقام های مسئول نیز می دانند خواسته های انباشت شده عامل اعتراض های اخیر است گفت که مسئولان هیچ اقدامی برای نجات دریاجه نکردند زیرا می دانستند در پی آن خواست های واقعی است که می تواند به امنیت ملی از دیدگاه نظام حاکم آسیب برساند چرا که به گفته او تنها روش های امنیتی راه برخورد این نظام با خواسته های مردمی است.
فاخته زمانی دبیر انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران (آداپ) که در کانادا به سر می برد نیز با علیرضا اردبیلی هم نظر است. او در این باره به "العربیه.نت" گفت: " گروه های مختلفی دست به دست هم دادند که موفق شدند با وجود جو شدید امنیتی حاکم، اعتراض ها را سازماندهی کنند. اعتراض هم به یک مسئله محیط زیستی است اما تعداد زیادی از فعالین حقوق آذربایجانی ها در سازماندهی اعتراض ها نقش داشتند. وضعیت حاکم از 100 سال گذشته تاکنون خود یکی از عوامل شکل گرفتن این اعتراض ها است. از 100 سال پیش اقلیت ها از داشتن یک مدرسه یا حتی یک کلاس به زبان خودشان محرومند. جمع شدن در قلعه بابک برای برگزاری جشن قدغن است. راه های منتهی به قلعه را می بندند و مردم را دستگیر می کنند."
زمانی خاطرنشان می کند که فعالان محیط زیستی معتقد هستند مساله دریاچه ارومیه یک مساله منطقه ای است و مکان دریاچه که متعلق به آذربایجانی هاست خود یکی از عوامل اهمال قضیه از سوی مسئولان است.
اعتراض ها و بازداشت هااعتراض ها به خشک شدن دریاچه ارومیه در روز شنبه در دو شهر تبریز و ارومیه، به گفته شاهدان عینی به دلیل دخالت نیروهای امنیتی و برخورد پر خشونت آنها نتوانست فراگیر شود اما عده ای از معترضان بازداشت شدند و عده ای نیز با خشونتهای فیزیکی پلیس مواجه شدند.
معترضان شعارهایی همچون "اورمو گولو سوسوزدور، آذربایجان اویانماسا اوتوزدو" ( به معنی دریاچه ارومیه تشنه است،آذربایجان اگر بیدار نشود بازنده است) و "اورموگولو جان وئریر، مجلیس اونون قتلینه فرمان وئریر" ( به معنی دریاچه ارومیه جان می‌دهد، مجلس به قتل آن فرمان می‌دهد) سردادند.
فاخته زمانی درباره تعداد بازداشت شدگان به "العربیه.نت" گفت: "به هیچ وجه نمی توانیم آمار دقیقی از شمار بازداشت شدگان ارائه دهیم. نام یک سری از بازداشت شدگان به ما می رسد. اما در مقایسه با آن چه که شاهدان عینی گفتند و صحنه هایی که از بازداشت ها برای ما تعریف کردند، فکر نمی کنم هیچ وقت بتوانیم لیستی حاوی نام تمام بازداشت شدگان ارائه دهیم.
او به ذکر مثال هایی درباره این برخورد ها پرداخت: "مثلا در خیابان "تربیت" درهای پاساژ ها را بسته بودند و اجازه خروج به کسی نمی دادند و از داخل پاساژ مردم را دستگیر می کردند. یا در خیابان ها نیروهای امنیتی به صف در می آمدند و تظاهر کنندگان را بازداشت می کردند یا این که مردم را در کوچه ها محاصره کرده و هر که آن جا گیر افتاده بود دستگیر می کردند. "
زمانی تاکید کرد: "ما ابتدا تعداد بازداشت شدگان را صدها نفر ارزیابی می کردیم. اما با توجه به صحنه هایی که شاهدان عینی تعریف کرده اند به نظر می رسد هزاران نفر دستگیر شده اند."
دستگیری فعالانبه جز دستگیری هایی که در روز تظاهرات صورت گرفت، در روزهای پیش از آن نیز شهرهای آذربایجان شاهد بازداشت فعالان بود. در روز تظاهرات نیز همه دستگیر شدگان جزو تظاهر کنندگان نبودند.
بنا بر گزارش های منابع خبری ایران، 24 آگوست یروهای دولتی در محله "قوم‌تپه" تبریز در جریان مراسم افطاری، نزدیک به ۳۰ تن از فعالان مدنی آذربایجان را بازداشت کردند.
دبیر انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران نیز در این باره به "العربیه.نت" گفت: "از یک هفته قبل از اعتراض ها به صورت بی وقفه فعالین در آذربایجان بازداشت می شدند. اسامی آن ها را هم داریم. مثلا خانم فرانک فرید اصلا در تظاهرات حضور نداشت و به خاطر کار شخصی بیرون از خانه بود. او در سه راه امین توسط لباس شخصی ها ربوده شد."
خواسته هاعلیرضا اردبیلی فعال سیاسی آذربایجانی، در گفت و گو با "العربیه.نت"، "برقراری نظام فدرالیسم و معرفی نکردن زبان فارسی به عنوان تنها زبان رسمی در کشور به شکل اجباری" را کف خواسته های آذربایجانی ها معرفی کرد.
او اجرای این خواسته ها را تضمین کننده یکپارچگی ایران دانست. او از هند به عنوان نمونه چنین نظامی نام برد که قومیت ها زبان های خود را دارند . اردبیلی تاکید می کند که نظام فدرالیسم تضمین کننده یکپارچگی ایران است زیرا در ایران قومیت های مختلفی از جمله عرب، کرد، ترک و.. زندگی می کنند.

 
Free counter and web stats Savalansei Posts Feed